29-05-12

Martin Jankowski

 

De Duitse dichter en schrijver Martin Jankowski werd op 29 mei 1965 in Greifswald geboren. Zie ook alle tags voor Martin Jankowski op dit blog.

 

 

anflug auf yogya

 

rechts das meer und links die grünen hügel
wir lachen und legen uns elegant in die kurve
eine kette rauchender vulkane taucht auf
eine armlänge vom flugzeugfenster entfernt
steck ich die hand in den dampf und lege
eine handvoll funkelnder rubine in deinen schoß

zwischen vulkankegeln wimmelt häuserschaum
wir zielen in seine schattige mitte

alles scheint fruchtbarer hier
der boden das lächeln die luft
und wenn ein erdbeben käme
oder die vulkane alle zugleich
in wildem übermut das flimmern
der stadt und das land auslöschten
hätten wir mühsam wie alle gelebt
doch näher am glück

sieh nur der mond
wird zornig rot spielt
schattenspiele mit den wolken

 

 

 

Martin Jankowski (Greifswald, 29 mei 1965)

19:08 Gepost door Romenu in Literatuur | Permalink | Commentaren (0) | Tags: martin jankowski, romenu |  Facebook |

André Brink, Eduard Escoffet, G. K. Chesterton

 

De Zuid-Afrikaanse schrijver André Brink werd geboren op 29 mei 1935 in Vrede. Zie ook alle tags voor André Brink op dit blog.

 

Uit: Surprise Visit

 

He never really learnt to cope with that. The only constant in those years was Mum. His father was always more of an absence than a presence. But Mum, yes, she made the difference. Which was why he finally had to make the effort to come all this way to see her. For the last time? Before he went to the States he had already paid her a number of visits, of which each could have been the last. But she held on. Not without some perversity, he sometimes thought. Always a contrary old bird.

He walks down the passage, his rubber soles squeaking on the green linoleum. Down to the end, Jolene has said, then sharp left. Into a small, undefined kind of space which may once have been a storeroom, when the old red-brick building was still a girls’ school. He had actually come here two or three times during his university years, when the girls put on the plays indefatigably penned and produced by the Welshman who taught English and with whom he’d struck up some kind of easy-going friendship. It was mainly cricket that had brought the two of them together. But for some time, at least a year or so, the prof’s daughter had provided an additional attraction. She was still at this school then and acted in a couple of her father’s plays. A fiery little thing, provocatively pretty. And the plays, invariably crackling with Gaelic magic, heightened her attraction. What was the last one? Of course: The Isles of the Blest, when after the show he and she slipped along some corridor into a secluded lobby at the end, which might have been this very space, and briefly wrought their own magic until they were interrupted, at the critical moment, by the avenging fury of a principal.

Three doors lead from here. The middle one must be the one he is looking for, if Jolene is to be believed. Opening into what resembles the waiting room of a railway station. Even smelling like one. Except that this one, large and lugubrious, has darker undertones. What must undoubtedly be the smell of death. When one ends up here there are no further shifts or moves to be expected. It is the ultimate Waiting Room. From here there are only the few steps to the hearse at the door. Abandon all hope, ye who enter. Or something to that effect.”

 

 

André Brink (Vrede, 29 mei 1935)

Lees meer...

28-05-12

Derek Walcott, Adriaan Bontebal, Leo Pleysier, Frank Schätzing, Maeve Binchy

 

Prettige Pinksterdagen!

 

 

 



De Nederdaling van de Heilige Geest

Ikoon uit de Noordrussische School

 

 

 

Pentecost

 

Better a jungle in the head
than rootless concrete.
Better to stand bewildered
by the fireflies' crooked street;

winter lamps do not show
where the sidewalk is lost,
nor can these tongues of snow
speak for the Holy Ghost;

the self-increasing silence
of words dropped from a roof
points along iron railings,
direction, in not proof.

But best is this night surf
with slow scriptures of sand,
that sends, not quite a seraph,
but a late cormorant,

whose fading cry propels
through phosphorescent shoal
what, in my childhood gospels,
used to be called the Soul.

 

 

 

Derek Walcott (St. Lucia, 23 januari 1930)

Lees meer...

27-05-12

Annette von Droste-Hülshoff, Louis-Ferdinand Céline, Jan Blokker, Niels 't Hooft

 

Prettige Pinksterdagen!

 

 

 

The Descent of the Holy Spirit, Anthony van Dyck. 1618-1620

 

 

 

 

Am Pfingstsonntage

 

Still war der Tag, die Sonne stand

So klar an unbefleckten Domeshallen;

Die Luft in Orientes Brand

Wie ausgedorrt, ließ matt die Flügel fallen.

Ein Häuflein sieh, so Mann als Greis,

Auch Frauen knieend, keine Worte hallen,

Sie beten leis.

 

Wo bleibt der Tröster, treuer Hort,

Den scheidend doch verheißen du den Deinen?

Nicht zagen sie; fest steht dein Wort,

Doch bang und trübe muß die Zeit wohl scheinen.

Die Stunde schleicht; schon vierzig Tag'

Und Nächte harrten sie in stillem Weinen,

Und sahn dir nach.

 

Wo bleibt er? wo nur? Stund' an Stund',

Minute will sich reihen an Minuten.

Wo bleibt er denn? – und schweigt der Mund:

Die Seele spricht es unter leisem Bluten.

Der Wirbel stäubt, der Tiger ächzt

Und wälzt sich keuchend durch die sand'gen Fluten,

Die Schlange lechzt.

 

Da horch! ein Säuseln hebt sich leicht!

Es schwillt und schwillt und steigt zu Sturmes Rauschen.

Die Gräser stehen ungebeugt;

Die Palme starr und staunend scheint zu lauschen.

Was zittert durch die fromme Schar,

Was läßt sie bang' und glühe Blicke tauschen?

Schaut auf! nehmt wahr!

 

Er ist's, er ist's; die Flamme zuckt

Ob jedem Haupt; welch wunderbares Kreisen,

Was durch die Adern quillt und ruckt!

Die Zukunft bricht, es öffnen sich die Schleusen,

Und unaufhaltsam strömt das Wort

Bald Heroldsruf und bald im flehend leisen

Geflüster fort.

 

O Licht, o Tröster, bist du, ach!

Nur jener Zeit, nur jener Schar verkündet?

Nicht uns, nicht überall, wo wach

Und trostesbar sich eine Seele findet?

Ich schmachte in der schwülen Nacht,

O leuchte, eh das Auge ganz erblindet;

Es weint und wacht!

 

 



Annette von Droste-Hülshoff (10 januari 1797 – 24 mei 1848)

Het kabinet ‚Annette von Droste-Hülshoff’ in het Stadtmuseum, Münster

Lees meer...

26-05-12

Alan Hollinghurst, Radwa Ashour, Hugo Raes, Maxwell Bodenheim

 

De Britse schrijver Alan Hollinghurst werd geboren op 26 mei 1954 in Stoud, Gloucestershire. Zie ook alle tags voor Alan Hollinghurst op dit blog.

 

Uit: The Stranger’s Child

 

„She’d been lying in the hammock reading poetry for over an hour. It wasn’t easy: she was thinking all the while about George coming back with Cecil, and she kept sliding down, in small half-willing surrenders, till she was in a heap, with the book held tiringly above her face. Now the light was going, and the words began to hide among themselves on the page. She wanted to get a look at Cecil, to drink him in for a minute before he saw her, and was introduced, and asked her what she was reading. But he must have missed his train, or at least his connection: she saw him pacing the long platform at Harrow and Wealdstone, and rather regretting he’d come. Five minutes later, as the sunset sky turned pink above the rockery, it began to seem possible that something worse had happened. With sudden grave excitement she pictured the arrival of a telegram, and the news being passed round; imagined weeping pretty wildly; then saw herself describing the occasion to someone, many years later, though still without quite deciding what the news had been.
In the sitting-room the lamps were being lit, and through the open window she could hear her mother talking to Mrs. Kalbeck, who had come to tea, and who tended to stay, having no one to get back for. The glow across the path made the garden suddenly lonelier. Daphne slipped out of the hammock, put on her shoes, and forgot about her books. She started towards the house, but something in the time of day held her, with its hint of a mystery she had so far overlooked: it drew her down the lawn, past the rockery, where the pond that reflected the trees in silhouette had grown as deep as the white sky. It was the long still moment when the hedges and borders turned dusky and vague, but anything she looked at closely, a rose, a begonia, a glossy laurel leaf, seemed to give itself back to the day with a secret throb of colour.“

 


Alan Hollinghurst (Stoud, 26 mei 1954)

 

Lees meer...

25-05-12

Eve Ensler, Friedrich Dieckmann, Egyd Gstättner, Claire Castillon, Raymond Carver

 

De Amerikaanse schrijfster en feminste Eve Ensler werd op 25 mei 1953 in New York geboren. Zie ook alle tags voor Eve Ensler op dit blog.

 

Uit: Insecure at Last

 

„All this striving for security has in fact made you much more insecure. Because now you have to watch out all the time. There are people not like you, people you now call enemies. You have places you cannot go, thoughts you cannot think, worlds you can no longer inhabit. So you spend your days fighting things off, defending your territory, and becoming more entrenched in your narrow thinking. Your days become devoted to protecting yourself. This becomes your mission. This is all you do. You collect canned goods or bottles of water. You ?nd ways to get as much money as you can, and food and oil, in spite of how much you have to take from other people or the methods you have to devise in order to take it. You submit to security systems to check your pockets and IDs and bags. Every object becomes a potential weapon. One week it’s tweezers, the next week it’s rubber bands.

Of course you can no longer feel what another person feels because that might shatter your heart, contradict your stereotype, destroy the whole structure. Ideas get shorter—they become sound bites. There are evildoers and saviors. Criminals and victims. There are those who, if they are not with us, are against us.

It gets easier to hurt people because you do not feel what’s inside them. It gets easier to lock them up, force them to be naked, humiliate them, occupy them, invade them, kill them—because they do not exist. They are merely obstacles to your security.

How did we, as Americans, come to be completely obsessed with our individual security and comfort above all else? What do we think we mean when we talk about security, and what do we really mean? Whose security are we talking about? Is it possible to live surrendering to the reality of insecurity, embracing it, allowing it to open us and transform us and be our teacher? What would we need in order to stop panicking, clinging, consuming, and start opening, giving— becoming more ourselves the less secure we realize we actually are? How has the so-called war on terrorism given rise to this mad national obsession for homeland security, which has actually made us much more insecure at home and in the world?“

 

 

Eve Ensler (New York, 25 mei 1953)

Lees meer...

24-05-12

Dolce far niente 10, Anton van Wilderode, Simon Vestdijk, Ida Gerhardt

 

Dolce far niente (bij een bijzondere verjaardag)

 




Terugkeer van de verloren zoon,
Pompeo Batoni
(25 januari 1708 – 4 februari 1787)

 

 

De akker

 

Ik zal die zondagmiddag met mijn vader
op wandel door het land niet licht vergeten
al is het vijftig jaar en méér geleden,
zo dicht bij hem als bijna nooit meer later.

 

Wij kwamen bij een akkerstuk, door bossen
die aan vier kanten stonden, ingesloten, –
door varens een verwoestend spoor gestoten
dan verend verder over vedermossen.

 

Wij vonden er een hof. Het hoge koren
met ritselingen rijpgestookt van boven
stond in de palle juli onbewogen
tegen mijn open ogen en mijn oren.

 

Ik zág niets anders, hóórde niets dan droge
verdorde zoemgeluiden van insecten
onzichtbaar kevertjes en rode plekken
papavers door veel bijen aangevlogen.

 

Een wereld die bestond en aan den lijve
ervaarbaar vaderlijk, een nieuwe aarde
met ademing en aanvangen van klaarte
waarin ik wilde blijven en verblijven.

 

 

 

 

Anton van Wilderode (28 juni 1918 - 15 juni 1998)

Lees meer...

23-05-12

Adriaan Roland Holst, Maarten Biesheuvel, Susan Cooper

 

De Nederlandse dichter Adriaan Roland Holst werd geboren op 23 mei 1888 in Amsterdam. Zie ook alle tags voor Adriaan Roland Holst op dit blog.

 

 

Herfstdag.

 

'k Was met den levenmoeden Dag gegaan

Door 't najaarswoud - de boomen om mij stonden

Zoo droef te wachten, nevelen omwonden,

En staarden roerloos ons bewegen aan.

 

Moede gestalten langs verlaten laan

Schenen zij mij, en 'k heb geen licht gevonden

Dan stille bleekheid, die uit wolkenwonden

Haar kilte om ons beide had gedaan.

 

De Dag was zwijgend en bedroefd geweest -

Soms heb ik even naar hem opgekeken,

Hij scheen te luist'ren naar het stil-bedeesd

Geruisch van blaren die voor 't laatst nog spreken,

En bij de boschrand zag ik hem verbleeken

Voor 't wachten van de donk're hei bevreesd.

 

 

 

Voor later

 

'k Geef nu aan jou mijn vreugd', mijn leed en

Mijn schemergouden droomenschat,

Want later zal je dan nog weten

Hoe ik je eens heb liefgehad.

 

Later als al dit schoon voorbij is,

Want tijd neemt liefde, vreugde, smart -

Als elk van ons weer droef en blij is

Dicht aan een nieuwgevonden hart,

 

Dan zal ineens alles vervagen

Bij 't zien van dit vergeten blad -

Je zal weer droomen van de dagen

Toen we in elkanders oogen zagen,

Toen ik je zoo heb liefgehad.

 

 

 

De sterren

Voor P.N. van Eyck.

 

Is dan de wereld een vergeefsche wôon -

Vergeefsch, maar onvermijdelijk en wreed

Voor wie de˘eigen verheffing sterflijk weet

Als al der dagen ijdel wendend schoon?

 

O, laat hij die van zijner wanen troon

Zich op de gloed eigener smart vermeet,

Zijn starende˘oogen opslaan - hij vergeet

Der goddelijke sterren eeuw'ge hoon.

 

Doch hij die weet en wetend niet wil deinzen

Maar met een luid en tergend lachen veinzen

Dat hij 't onmeetlijke˘als zichzelf veracht,

 

Laat hij zijn uit verbittering gebaarde

Verachtlijke verachting heffen naar de

Zwijgende smaad dier koepelende pracht.

 

 

 


Adriaan Roland Holst (23 mei 1888 - 5 augustus 1976)

Portret door Matthieu Wiegman,1934

Lees meer...

22-05-12

Erik Spinoy, Arthur Conan Doyle, Anne de Vries, Kees Winkler

 

De Vlaamse dichter en schrijver Erik Spinoy werd geboren op 22 mei 1960 in Sint-Niklaas. Zie ook alle tags voor Erik Spinoy op dit blog.

 

 

Een terugkeer

met de noorderzon. gebogen lopen
jagers, honden het gezichtsveld in.
Op hun schouders ligt de eindeloze
hangmat van het licht. Met moeite

buit, een vos - alleen wie toekijkt
kan het zien. Alleen wie waarlijk ogen heeft
verstaat. Want slechts met afgewend gezicht
ontbloten ze het masker van de spijt. Waar

ze waren blijft geheim, en wat ze zagen is
niet uit te spreken. Maar dat ze weten
staat als bomen bij hen. En ook, dat dit
een aftocht is, hun onverhoopte

aankomst in een huis van
ingesloten open lucht.

 

 

 

 

Kon dit veel langer straffeloos?...


Kon dit veel langer straffeloos?
Iets zette uit en broeide
en men voelde

 

dingen liepen uit de hand
dreven naar de rand en
gingen veel en veel
te ver

 

geruchten zwollen aan
van strovuur tot
uitslaande brand.

 

Honden blaften elke nacht
de maan scheen vol
doodsbleek
te rijp
als oude schimmelkaas.

 

Gisteren nog
de muren van de cel als door gezang
trompetgeschal slechts neergehaald

 

en goed
daar zat je dan:

 

ijskoud
naakter dan een rode slak
een dooier zonder schaal
een walnoot zonder dop

 

een brein dat weerzin wekt
zo zonder schedeldak
dat krimpt voor

 

de verwachte klap.

 

 

 

Erik Spinoy (Sint-Niklaas, 22 mei 1960)

Lees meer...

21-05-12

Gabriele Wohmann, Urs Widmer, Emile Verhaeren

 

De Duitse schrijfster Gabriele Wohmann werd op 21 mei 1932 in Darmstadt geboren als Gabriele Guyot. Zie ook alle tags voor Gabriele Wohmann op dit blog.

 

Uit: Denk immer an heut nachmittag

 

„Eine halbe Stunde Fahrt auf der Hinterplattform", sagte der Vater, „wieder was Schönes zum Drandenken."

Die Bahn ruckelte durch die dunklen feuchten Gäßchen von Gratte. Spätnachmittags, die Zeit, in der noch einmal alle Frauen ihre Einkaufstaschen zu den Krämern trugen, in die Auslagen der engen Schaufenster starrten und wie im Gebet die Lippen bewegten, während sie die Münzen in ihren klebrigen Portemonnaies zählten. Die letzten Minuten, bevor die Kinder endgültig hinter den schartigen Hausmauern verschwänden, ehe die Männer auf ihren Motorrädern in das Delta der Gassen donnern würden. Das Kind hielt die Messingstange vor der Fensterscheibe fest, aber immer wieder rutschte die glatte Wolle seiner Handschuhe ab. „Wie im Aussichtswagen. Lauter lustige Dinge", sagte der Vater. „Du kannst immer dran denken: wie lustig war's doch, als wir plötzlich bei Wickler im Fenster die Mannequins entdeckten und als der Vater sagte: schön, wir fahren eine Bahn später. Die hübschen Mannequins, weißt du's noch?"

„Ja", sagte das Kind. Sein Knie spürte den Koffer.

Die Bahn fuhr jetzt durch eine Straße mit eckigen unfrisierten Gärtchen, und Gratte sah nur noch wie ein dicker, dunkler Pickel aus. Dann Bäume, die meisten noch kahl, eine Bank mit einem Mädchen, das die Fingernägel reinigte, gekrümmte nackte Kiefernstämme in sandigen Kahlschlägen.

„Der Wald von Laurich", sagte der Vater, „er zieht sich bis zu deinem Schulheim. Ihr werdet ihn wahrscheinlich oft zu sehen bekommen, Spiele im Wald veranstalten, Schnitzelversteck und was weiß ich, Räuberspiele, Waldlauf." Ein fetter Junge auf dem Fahrrad tauchte auf und hetzte in geringem Abstand hinter der Bahn her. Sein schwitzendes bläuliches Gesicht war vom Ehrgeiz verunstaltet, die farblose dicke Zunge lag schlaff auf der Unterlippe. „Zunge rein", rief der Vater und lachte.

„Ob er's schafft? Was meinst du?"

 

 

Gabriele Wohmann (Darmstadt, 21 mei 1932)

Lees meer...

20-05-12

Dolce far niente 9, Madison Cawein, Gerrit Achterberg, Annie M.G. Schmidt

 

Romenu heeft even vrij vandaag. Morgen weer de gebruikelijke berichten.

De Amerikaanse dichter Madison Julius Cawein werd geboren in Louisville, Kentucky, op 23 maart 1865. Zie ook mijn blog van 23 maart 2012.

 

 

Dolce Far Niente

I

Over the bay as our boat went sailing
Under the skies of Augustine,
Far to the East lay the ocean paling
Under the skies of Augustine.--
There, in the boat as we sat together,
Soft in the glow of the turquoise weather,
Light as the foam or a seagull's feather,
Fair of form and of face serene,
Sweet at my side I felt you lean,
As over the bay our boat went sailing
Under the skies of Augustine.


II

Over the bay as our boat went sailing
Under the skies of Augustine,
Pine and palm, to the West, hung, trailing
Under the skies of Augustine.--
Was it the wind that sighed above you?
Was it the wave that whispered of you?
Was it my soul that said "I love you"?
Was it your heart that murmured between,
Answering, shy as a bird unseen?
As over the bay our boat went sailing
Under the skies of Augustine.


III


Over the bay as our boat went sailing
Under the skies of Augustine,
Gray and low flew the heron wailing
Under the skies of Augustine.--
Naught was spoken. We watched the simple
Gulls wing past. Your hat's white wimple
Shadowed your eyes. And your lips, a-dimple,
Smiled and seemed from your soul to wean
An inner beauty, an added sheen,
As over the bay our boat went sailing
Under the skies of Augustine.

 

 

 

‚Gloucester Scene’ door Caroline M Bell (1874 – 1970)

 

 


IV

Over the bay as our boat went sailing
Under the skies of Augustine,
Red on the marshes the day flared, failing
Under the skies of Augustine.--
Was it your thought, or the transitory
Gold of the West, like a dreamy story,
Bright on your brow, that I read? the glory
And grace of love, like a rose-crowned queen
Pictured pensive in mind and mien?
As over the bay our boat went sailing
Under the skies of Augustine.


V

Over the bay as our boat went sailing
Under the skies of Augustine,
Wan on the waters the mist lay veiling
Under the skies of Augustine.--
Was it the joy that begot the sorrow?--
Joy that was filled with the dreams that borrow
Prescience sad of a far To-morrow,--
There in the Now that was all too keen,
That shadowed the fate that might intervene?
As over the bay our boat went sailing
Under the skies of Augustine.


VI

Over the bay as our boat went sailing
Under the skies of Augustine,
The marsh-hen cried and the tide was ailing
Under the skies of Augustine.--
And so we parted. No vows were spoken.
No faith was plighted that might be broken.
But deep in our hearts each bore a token
Of life and of love and of all they mean,
Beautiful, thornless and ever green,
As over the bay our boat went sailing
Under the skies of Augustine.

 

 

Madison Cawein (23 maart 1865 – 8 december 1914)

Lees meer...

19-05-12

Constantin Göttfert

 

De Oostenrijkse dichter en schrijver Constantin Göttfert werd op 19 mei 1979 in Wenen geboren. Zie ook mijn blog van 29 december 2010.

 

Uit: Im Hotelzimmer

“Auf dem Bett lagen ein Mann und eine Frau, beide völlig nackt. In einem Anflug von Zärtlichkeit hatte er eben ihren Kopf zu sich herangezogen, mit beiden Händen hielt er ihn jetzt, ihre spitzen Ohren zwischen Zeige- und Mittelfinger eingeklemmt, als das Telefon am Nachtkästchen kurz klingelte, nicht öfter als zwei oder dreimal, lang genug jedoch, um ihn aus seinem Tagtraum zu reißen.
Es war ein grünes Tastentelefon. Wählen Sie 0 für den Zimmerservice stand dort in mehreren Sprachen. Es ängstigte ihn. Er wollte jetzt alles fallenlassen und aufstehen, den riesigen Zimmerschlüssel aus dem Aschenbecher nehmen, aber er hatte nicht die Kraft dazu.
Die Balkontür war nur angelehnt, er hörte die Brandung und die Möwen, die über den nackten, roten Felsen gegen den Wind ankämpften, er hörte ihr Kreischen wie das von Kindern. Eine graue Wolkenschicht überdeckte das Dorf mit seinen unzähligen Giebeln und Kirchturmspitzen, hüllte es ein, verschlang es.
Eine Hitze stieg in ihm hoch. Er musste sich darüber klar werden, wo er war. Der Kopf der jungen Frau lag in seinen Handschalen, immer noch waren ihre Augen geschlossen. Der Ausdruck in ihrem Gesicht erschien ihm jetzt vielmehr unverbindlich als liebevoll, ein Lächeln wie es Zimmermädchen hatten, die in Anwesenheit des Gastes die Decke glatt strichen. Sie schlief noch fest, er wollte sie nicht wecken.”

 

 


Constantin Göttfert (Wenen, 19 mei 1979)

19:07 Gepost door Romenu in Literatuur | Permalink | Commentaren (0) | Tags: constantin göttfert, romenu |  Facebook |

Karel van het Reve, Gijs IJlander, Jodi Picoult, Ruskin Bond

 

De Nederlandse letterkundige, vertaler, essayist, schrijver en columnist Karel van het Reve werd geboren in Amsterdam op 19 mei 1921. Zie ook alle tags voor Karel van het Reve op dit blog.

 

Uit: In die doos zat weer een doos. De artistieke functie van het kader-procédé

 

„Bovendien kan door de soort verteller die men kiest de achtergrond van het verhaal naar believen veranderd worden. C.F. Meyer vertelt de geschiedenis van Thomas Becket ‘nicht in unmittelbarer Darstellung (...), wo sie durch ihre Rätselhaftigkeit leicht verwirren könnte, sondern legt sie in den Mund eines schlichten und trauherzigen Schweizers, der sich von seinem unbeirrbaren Sittlichkeitsgefühl nicht ablenken lässt’. Zo noemt Thomas Mann de figuur van Serenus Zeitblom, die hij de geschiedenis van Adrian Leverkün laat vertellen ‘bitter notwendig, um eine gewisse Durchheiterung des düsteren Stoffes zu erzielen und mir selbst, wie dem Leser, seine Schrecknisse erträglich zu machen. Das Dämonische durch ein exemplarisch undämonisches Mittel gehen zu lassen, eine humanistisch fromme und schlichte, liebend verschreckte Seel mit seiner Darstellung zu beauftragen, war an sich eine komische Idee, entlastend gewissermassen, denn es erlaubte mir, die Erregung durch alles Direkte, Persönliche, Bekenntnishafte, das der unheimlichen Konzeption zu Grunde lag, ins Indirekte zu schieben und sie in der Verwirrung, dem Händezittern jener bangen Seele travestierend sich malen zu lassen’.

Nog een ander voordeel, dat met dit alles samenhangt: de auteur die zijn verhaal zelf vertelt wordt wel ‘de alles wetende schrijver’ genoemd. Gedachten, die de held nimmer aan enig levend wezen heeft toevertrouwd, zijn de auteur bekend. Het doosprocédé nu geeft de auteur gelegenheid zijn alwetendheid af te schuiven. De lezer kan op dit gebied geen eisen meer aan hem stellen. De auteur kan als hij dat wil zaken die door de lezer als zeer belangrijk worden gevoeld (beslissende gebeurtenissen in het leven van de held, zijn reacties daarop etc.) niettemin onbeschreven laten omdat de ‘ik’ er niet bij geweest is.

Deze groep technische voordelen vindt men bij vele varianten van het doosprocédé, al zijn ze niet overal gerealiseerd: de stijl van de vertellende Odysseus verschilt niet van die van de vertellende Homerus, de vertellers in de Decamerone hebben dezelfde stijl; menige ‘ik’ zegt dingen die wel degelijk de mening van de schrijver weergeven - kortom, deze aspecten van het procédé geven de auteur de mogelijkheid bepaalde effecten te bereiken, maar die effecten treden niet automatisch op.“

 

 

Karel van het Reve (19 mei 1921 – 4 maart 1999)

Lees meer...

Lorraine Hansberry, Fritz Rudolf Fries, Rahel Varnhagen, Anna Jameson

 

De Amerikaanse schrijfster Lorraine Hansberry werd geborenop 19 mei 1930 in Chigago. Zie ook alle tags voor Lorraine Hansberry op dit blog.

 

Uit: A Raisin in the Sun

 

“Mama: You must not dislike people ’cause they well off, honey.

Beneatha: Why not? It makes just as much sense as disliking people ’cause they are poor, and lots of people do that.

Ruth: [a wisdom-of-the-ages manner. To Mama] Well, she’ll get over some of this –

Beneatha: Get over it? What are you talking about, Ruth? Listen,

I’m going to be a doctor. I’m not worried about who I’m going to marry yet – if I ever get married.

Mama and Ruth: If!

Mama: Now, Bennie –

Beneatha: Oh, I probably will … but first I’m going to be a doctor, and George, for one, still thinks that’s pretty funny. I couldn’t be bothered with that. I am going to be a doctor and everybody around here better understand that!

Mama: [kindly ] ’Course you going to be a doctor, honey, God willing.

Beneatha: [drily ] God hasn’t got a thing to do with it.

Mama: Beneatha – that just wasn’t necessary.

Beneatha: Well – neither is God. I get sick of hearing about God.

Mama: Beneatha!

Beneatha: I mean it! I’m just tired of hearing about God all the time. What has He got to do with anything? Does he pay tuition?

Mama: You ’bout to get your fresh little jaw slapped!

Ruth: That’s just what she needs, all right!

Beneatha: Why? Why can’t I say what I want to around here, like everybody else?”

 

 


Lorraine Hansberry (19 mei 1930 – 12 januari 1965)

Lees meer...